Birleşik Krallık’ta (özellikle İngiltere ve Galler’de) yaşayan Türk vatandaşları açısından boşanma süreci, yalnızca İngiltere’deki yargılama ile sınırlı değildir. İngiltere’de alınan boşanma kararının Türkiye’de geçerli hale getirilmesi, mal paylaşımında hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve taşınmazların durumu gibi konular ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu makalede:
- İngiltere’de boşanma süreci
- Mal paylaşımı ve mali düzenlemeler
- İngiltere’de alınan boşanma kararının Türkiye’de tanınması
- Tanıma davası açmadan nüfus müdürlüğü yoluyla tescil
- Uluslararası mal paylaşımında uygulanacak hukuk ve taşınmazlar
ayrıntılı şekilde açıklanmaktadır.
1️. İngiltere’de Boşanma Süreci Nasıl İşler?
İngiltere ve Galler’de boşanma, evliliğin “geri dönüşü olmayan şekilde sona erdiği” beyanına dayanır. Güncel sistemde taraflardan birinin başvurusu yeterlidir; kusur ispatı aranmaz.
Boşanma süreci iki temel aşamadan oluşur:
- Conditional Order (eski adıyla Decree Nisi)
- Final Order (eski adıyla Decree Absolute)
Final Order verildiğinde evlilik hukuken sona erer.
Boşanma davası açabilmek için genellikle taraflardan birinin İngiltere ve Galler’de yerleşik (domiciled) olması veya belirli bir ikamet süresini sağlaması gerekir.
2. İngiltere’de Mal Paylaşımı ve Mali Düzenlemeler
Boşanma ile mali düzenlemeler teknik olarak ayrı süreçlerdir.
İngiliz mahkemeleri mal paylaşımında otomatik olarak %50-%50 eşit paylaşım yapmaz. Mahkeme “adil ve makul” bir sonuç hedefler.
Değerlendirilen başlıca unsurlar:
- Evlilik süresi
- Tarafların gelir ve kazanç kapasitesi
- Çocukların ihtiyaçları
- Tarafların yaş ve sağlık durumu
- Evliliğe yapılan maddi/manevi katkılar
- Gelecekteki ekonomik ihtiyaçlar
Mahkeme şu konularda karar verebilir:
- Aile konutunun devri veya satışı
- Toplu ödeme (lump sum)
- Eş nafakası (spousal maintenance)
- Emeklilik haklarının paylaşımı
Taraflar anlaşmaya varırsa bu anlaşma “Consent Order” ile mahkeme onayına sunulur.
3️. İngiltere’de Alınan Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli mi?
Hayır. İngiltere’de alınan boşanma kararı Türkiye’de otomatik olarak geçerli olmaz.
Türkiye’de nüfus kayıtlarında taraflar evli görünmeye devam eder. Bu durum:
- Türkiye’de yeniden evlenememe
- Miras haklarının devam etmesi
- Mal rejiminin tasfiye edilememesi
- Tapu ve banka işlemlerinde sorun yaşanması
gibi ciddi sonuçlar doğurur.
Bu nedenle boşanma kararının Türkiye’de tanınması veya tescil edilmesi gerekir.
4.Türkiye’de Tanıma – İki Farklı Yol
A. Mahkeme Yoluyla Tanıma (Tanıma/Tenfiz Davası)
İdari yol mümkün değilse Türkiye’de Aile Mahkemesi’nde tanıma davası açılır.
Mahkeme şu şartları inceler:
- Karar kesinleşmiş mi?
- Yabancı mahkeme yetkili mi?
- Karşı tarafın savunma hakkı korunmuş mu?
- Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı mı?
Eğer nafaka, tazminat veya mal paylaşımı hükümleri Türkiye’de icra edilmek isteniyorsa ayrıca tenfiz talep edilmelidir.
B. Tanıma Davası Açmadan Nüfus Müdürlüğü Yoluyla Tescil (İdari Usul)
2018’de yapılan düzenleme ile bazı yabancı boşanma kararları için artık mahkemeye gitmeden doğrudan nüfus müdürlüğüne başvuru yapılabilmektedir.
Bu yöntem daha hızlı ve masrafsızdır ancak belirli şartlara bağlıdır.
Hangi Kararlar İçin Geçerlidir?
Sadece:
- Boşanma
- Evliliğin iptali
- Evliliğin butlanı
kararları için geçerlidir.
Nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı hükümleri bu yolla icra edilemez.
İdari Tescilin Şartları
Aşağıdaki şartların tamamı sağlanmalıdır:
1. Karar kesinleşmiş olmalıdır (İngiltere’de genellikle Final Order).
2️. Yetkili mahkeme kararı olmalıdır.
3️. Savunma hakkı ihlal edilmemiş olmalıdır.
4️. Taraflar birlikte başvurmalıdır veya diğer eş yazılı muvafakat vermelidir.
5️. Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
Taraflardan biri başvuruya katılmazsa idari tescil mümkün olmaz; tanıma davası açılması gerekir.
Gerekli Belgeler
- Final Order
- Kesinleşme belgesi
- Apostil şerhi
- Noter/konsolosluk onaylı Türkçe tercüme
- Kimlik belgeleri
- İmzalı başvuru formu
Başvuru Türkiye’de herhangi bir nüfus müdürlüğüne veya yurtdışında Türk konsolosluklarına yapılabilir.
5️. Uluslararası Mal Paylaşımı – Hangi Ülke Hukuku Uygulanır?
A. Genel Kural
Türk Milletlerarası Özel Hukuk kurallarına göre:
- Eşlerin evlenme anındaki ortak milli hukuku uygulanır.
- Ortak milli hukuk yoksa ortak mutad mesken hukuku uygulanır.
- Bu da yoksa Türk hukuku uygulanabilir.
B. Taşınmaz Mallarda Özel Kural: Lex Rei Sitae
Taşınmaz hangi ülkede bulunuyorsa o ülke hukuku uygulanır.
- İngiltere’deki bir ev için İngiliz hukuku
- Türkiye’deki bir taşınmaz için Türk hukuku
uygulanır.
C. İngiltere’de Verilen Mal Paylaşımı Kararının Türkiye’de Etkisi
İngiltere mahkemesi Türkiye’deki bir taşınmaz hakkında karar vermiş olsa dahi, bu kararın Türkiye’de uygulanabilmesi için çoğu durumda ayrıca tenfiz davası açılması gerekir.
Türk mahkemesi kamu düzeni denetimi yapar ve şartların oluşup oluşmadığını inceler.
İngiltere’de boşanmak, sürecin hukuki olarak tamamen sona erdiği anlamına gelmez. Türkiye’de boşanmanın tanınması, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi ve taşınmaz malların hukuki durumunun belirlenmesi ayrı uzmanlık gerektiren süreçlerdir.
Doğan Hukuk Danışmanlığı olarak;
- İngiltere’de boşanma sürecinin yürütülmesi
- Mali düzenlemeler ve mal paylaşımı
- İngiltere boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi
- Nüfus müdürlüğü başvurularının hazırlanması
- Türkiye’de mal rejimi tasfiyesi ve taşınmaz uyuşmazlıkları
konularında kapsamlı hukuki destek sunmaktayız.
Uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarında, hem Türk hukukuna hem de İngiltere ve Galler hukuk sistemine hâkim bir yaklaşımla çalışmak büyük önem taşır. Bu kapsamda, İngiltere’de regüle edilen (regulated) ve yetkili İngiliz avukatlarla iş birliği içinde, sürecin her iki ülke hukukuna uygun, güvenli ve stratejik şekilde yürütülmesini sağlamaktayız.
Sınır ötesi aile hukuku meselelerinde doğru hukuki yapılandırma, zamanlama ve koordinasyon belirleyicidir. Süreciniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.