Bir kişinin başka birinin ihmali nedeniyle hayatını kaybetmesi, geride kalan ailesi için son derece yıkıcı bir durumdur. Hiçbir maddi tazminat kaybedilen bir yakının yerini tutamaz; ancak İngiltere ve Galler hukuk sistemi, haksız bir ölüm nedeniyle ailelerin maddi zorluk yaşamaması gerektiğini kabul etmektedir.
Ölümle sonuçlanan kazalara ilişkin tazminatlar, vefat eden kişiye maddi veya fiili olarak bağımlı olan aile bireylerini korumayı ve yas sürecinde yaşanan kaybı hukuken tanımayı amaçlar. Aşağıda, ölümle sonuçlanan bir kazadan sonra talep edilebilecek başlıca tazminat kalemleri yer almaktadır.
Ölümle Sonuçlanan Kaza Tazminat Davası Nedir?
Bir kişinin, başka bir kişinin ya da kurumun ihmali, yükümlülük ihlali veya kusurlu davranışı sonucunda hayatını kaybetmesi hâlinde ölümle sonuçlanan kaza tazminat davası açılabilir. Yaygın örnekler şunlardır:
- Trafik kazaları
- İş kazaları
- Tıbbi ihmal (malpraktis)
- Meslek hastalıkları
- Kamusal alanlarda meydana gelen kazalar
Bu tür davalar, vefat eden kişinin mirası (terekesi) ve/veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından iki temel yasa kapsamında açılır:
- Law Reform (Miscellaneous Provisions) Act 1934
- Fatal Accidents Act 1976
Bu yasalar, farklı tazminat türlerinin talep edilmesine imkân tanır.
1. Yas (Bereavement) Tazminatı
Yas tazminatı, yakınını kaybeden kişilerin yaşadığı duygusal kaybın tanınması amacıyla öngörülmüş yasal bir ödemedir.
İngiltere ve Galler’de yürürlükte olan mevcut mevzuata göre yas tazminatı tutarı £15.120 dir.
Bu tutar kanunla sabitlenmiştir; kişisel koşullara, gelir durumuna veya yaşanan acının derecesine göre değişmez.
Kimler talep edebilir?
Yalnızca aşağıdaki kişiler bu tazminata hak kazanabilir:
- Vefat eden kişinin eşi veya kayıtlı hayat arkadaşı
- Ölümden önce en az iki yıl boyunca birlikte yaşayan partner
- Hiç evlenmemiş ve 18 yaşından küçük bir çocuğun anne ve babası
Ne yazık ki mevcut yasalar kapsamında, yetişkin çocukların anne-babaları, kardeşler ve çocuklar bu tazminattan yararlanamamaktadır.
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Dependency Claims)
Ölümle sonuçlanan kaza davalarında en büyük tazminat kalemi destekten yoksun kalma tazminatıdır. Bu tazminat, vefat eden kişinin hayatta olsaydı sağlayacağı maddi ve fiili desteği esas alır.
İki ana türü vardır:
A. Maddi Destek Kaybı
Vefat eden kişinin sağlayacağı gelir ve maddi katkıların kaybını kapsar. Buna şunlar dâhildir:
- Maaş ve ücret gelirleri
- Emekli maaşı
- Prim ve bonuslar
- Hane giderlerine yapılan katkılar
- Çocuk nafakası
- Konut kredisi (mortgage) ödemeleri
Bu tazminat hesaplanırken şu unsurlar dikkate alınır:
- Vefat eden kişinin geliri
- Yaşı
- Kariyer ve kazanç potansiyeli
- Kendi kişisel harcamaları
- Desteğin ne kadar süre devam edeceği
Ciddi vakalarda bu tazminat yüz binlerce hatta milyonlarca sterline ulaşabilir.
B. Hizmet Desteği Kaybı
Vefat eden kişinin ücretsiz olarak sağladığı hizmetlerin kaybını kapsar, örneğin:
- Çocuk bakımı
- Ev içi tamirat ve bakım işleri (DIY)
- Bahçe işleri
- Temizlik
- Okul servis ve götürme işleri
- Engelli veya bakıma muhtaç aile bireylerine bakım
Vefat eden kişi gelir elde etmiyor olsa bile, sağladığı zaman, emek ve hizmetlerin ekonomik bir değeri olduğu hukuk tarafından kabul edilmektedir.
3. Cenaze Masrafları
Vefat eden kişinin mirası, makul cenaze masraflarını talep edebilir. Bunlara şunlar dahildir:
- Cenaze hizmetleri bedeli
- Defin veya kremasyon masrafları
- Tabut
- Çiçekler
- Mezar taşı veya anıt masrafları
Bu giderler tazminat kapsamında karşılanır ve ailenin maddi yük altına girmesi önlenir.
4. Ölüm Öncesi Acı ve Istırap
Vefat eden kişi kazadan sonra bir süre hayatta kaldıysa, aşağıdaki hususlar için tazminat talep edilebilir:
- Fiziksel acı
- Istırap
- Psikolojik sıkıntı
- Bilinç kaybı
Bu talep, Law Reform (Miscellaneous Provisions) Act 1934 kapsamında, miras tarafından ileri sürülür.
5. Yaşam Süresinin Kaybı
Vefat eden kişinin yaşam süresinin kaybı için genellikle sembolik nitelikte, nispeten düşük bir tazminat ödenir. Bu tutar da mirasın bir parçası olarak talep edilir.
6. Ölümle Sonuçlanan Kaza Davasını Kimler Açabilir?
Aşağıdaki kişiler dava açma hakkına sahiptir:
- Mirasın yöneticisi veya vasisi
- Eş, kayıtlı hayat arkadaşı veya uzun süreli partner
- Çocuklar
- Anne ve baba
- Vefat eden kişiye maddi olarak bağımlı olan herkes
Bu tür davaların, ölüm tarihinden itibaren 3 yıl içinde açılması gerekmektedir.
Nasıl Yardımcı Oluyoruz?
İngiltere ve Türkiye’deki partner avukatlarımız aracılığıyla, ölümle sonuçlanan kaza ve haksız ölüm davalarında ailelere destek sağlamaktayız.
Özellikle şu alanlarda deneyim sahibiyiz:
- İngiltere’de yakınını kaybeden Türkiye’de yaşayan aileler
- İngiliz ve Türk vatandaşlarını ilgilendiren sınır ötesi davalar
- Yurt dışında yaşayan ve İngiliz hukuku kapsamında tazminat hakkı bulunan hak sahipleri
Uzman İngiliz kişisel yaralanma avukatlarıyla yakın iş birliği içinde çalışarak, davaların titizlikle incelenmesini, doğru şekilde değerlenmesini ve sigorta şirketleri ile sorumlu taraflara karşı etkin biçimde yürütülmesini sağlıyoruz.